Sevgili Başar,
Cevapların için çok teşekkür ederim. Eğer mahsuru yoksa birkaç soru
daha sormak istiyorum.
1) Doktoranı tamamladıktan sonraki planların neler? Bir üniversitede,
temel bilim dallarından birinde öğretim üyeliği yapıp, zamanının
tamamını araştırmaya mı ayırmak istiyorsun? Yoksa doktoradan sonra bir
uzmanlık programına girme ihtimalin de var mı?
2) Doktora yapmak istememdeki esas sebep, kendimi aynı zamanda bir
bilim adamı olarak yetiştirmek istemem. Bunu özellikle bu sene
İmmünoloji laboratuarında yaptığım bir araştırma sırasında fark ettim.
Her ne kadar okulda immünoloji, patoloji, vb. derslerini gördüysem de,
bir probleme bir bilim adamı gözüyle bakmanın farklı olduğunu ve tıp
fakültesindeki eğitimin tek başına bu konudaki gelişime fazla katkı
sağlamadığını gördüm. Yine bu konuda ilgimi çeken bir başka konu da
ABD'deki MSTP (Medical Scientist Training Program) eğitimi. Bu
programlardan mezun olanların hem MD hem de PhD eğitimi almaları ve
kariyerlerinde her ikisinden de gelen bilgi ve tecrübelerini, hem
tıpta hem de daha genel olarak biyomedikal alanlardaki problemleri
çözmek için harcamaları çok ilgimi çekti.
Senin bu konu hakkındaki görüşlerin nelerdir? Gerçekten de bu yolda
çaba harcamaya değer mi, yoksa yalnızca bir yola (klinik / araştırma)
odaklanmak daha mı makul?
Değerli zamanını ayırarak e-postamı okuduğun için şimdiden teşekkür ederim.
Cevap:
Benim soyleyebilecegim bir kac birsey var.
Burada -heryerde olmayabilir- doktorlardan doktorasi olsun ya da olmasin doktorluk meslegini icra ederken ayni zamanda arastirma da yapmalari isteniyor. UCSFdeyken hacettepeden birisi UCSFe -yuksek uzmanlik diye geciyor galiba,- gelmisti, hem doktorluk yapiyor, hem maasini aliyor, hem de arastirma yapiyordu. Yani arastirmanin bir ucundan tutmak icin gidecegin, doktorlugunu yapacagin yeri iyi secmen, sana arastirma imkani taniyan yerleri secmen daha isabetli olabilir.
Fatih
Bir meslektasimin arastirmaya yonelmek istemesi beni cok mutlu etti,
ilerde de sorularin olursa elimden geldigince yardimci olmaya
calisirim.
1. Benim liseden beri amacim arastirmaya yonelmekti ama oss e 1999 da
girdim daha bilkent molekuler pek mezun vermemisti, o yuzden biraz da
hocalarimin tesvikiyle tip i tercih ettim. simdilik doktoradan sonra
post-doc pozisyon aramayi dusunuyorum ama USMLE step 2 yi de bir ara
verip, ECFMG sertifikasini da alicam, hayatin ne getirecegi belli olmaz,
insanin her zaman B ve C planlari olmasi lazim bence. arastirma
universitelerinin yaninda ilac endustrisi veya kucuk bir liberal arts
college da bana uygun olabilir 10 yil sonra.
2. MSTP ile ilgili olarak:
a. burada cok populer cunku burda tip fakultesi parali ve baban cok
zengin degilse mezun oldugunda neredeyse 100 000 dolar bir borca girmis
oluyorsun, MD/PhD ler ise genelde burs aliyorlar ve borcsuz bitiyorlar
tibbi.
b. bunlar cok agir programlar 6 yilda tip doktorlugu arti doktorayi
bitirmen gerekiyor, dusuncek olursan bizde bu 6+4=10 yillik bir surec,
neredeyse uyumadan yemeden icmeden calismani gerekiren bi sey olsa
gerek. Bence cok ozenilecek bir sey degil.
c. kendini gelistirmek her zaman icin senin kendi elinde. Mesela
Science, Nature veya NEJM okuyor musun? yazlari anladigim kadariyla
arastirma yaparak zaten degerlendirmissin. ilerde de ogrenmek istedigin
bir teknik vs olursa yapildigi bir yere ben gozlemci olarak gelebilir
miyim dedigin zaman kolay kolay kimse sana hayir demez.
3. Asil isin hasta bakmak olup yaninda arastirma yapabilirsin ama asil
isin arastirma olup yaninda hasta bakamazsin. Sen hasta bakmak istiyor
musun? (ben asla istemedim). eger istiyorsan arastirma sansi her zaman
bulursun (turkiyede bile) Hacettepe tip da Science da yayini cikmis
doktorlar var. Fatih de bu konuda bir seyler yazdi sana sanirim.
4. Bu durumda sana amerikada doktorayi ancak benim gibi klinikten tam
olarak vazgecti isen tavsiye ederim. Bu karari vermek icin de sanirim
donem 4 stajlarini gormen gerekir.
5. Senin icin bir alternatif Avrupa'da 3 senelik bir doktora yapip
sonra amerikada uzmanlik yapmak olabilir. Onun icin avrupada 3 yilda
doktora veren universitelerden arastirma konularini begendigin 2-3
hocayla simdiden yazis durumunu acikca anlat derim. Almanya'da ozellikle
burs imkanlari cok iyi, alman kulture bir git konus, www.daad.org
adresine de bir bak istersen.
6. son olarak sana gercek hayattan bir ornek vereyim, bilim dunyasinda
islerin nasi yurudugunu cok guzel anlatiyor. turkiyede bazi tip
fakultelerinde de MD/PhD programi var ama bunlarin yasal bir dayanagi
yok. yani sen tip okurken bir yandan da doktora derslerini aliyorsun ama
arastirma yapcak/tez yazcak zamanin olmuyor. sana mezun olunca tus da
bizim bir bolumumuzu kazanirsan orda belki tez yazabilirsin diyip
birakiyorlar. Bu durumdaki bir arkadas tezini amerikada yapmayi aklina
koymustu, ve soyle yapti: amerikada konusunu ilginc buldugu tam 100 hoca
belirledi internetten/pubmedden, hepsine email yazip ben illa sizin
konunuzda calismak istiyorum dedi, bunlarin 50 tanesinden oyle ya da
boyle bi cevap geldi, 20 tanesi olumlu idi. bunlarla yazismaya devam
etti, gelip gorusebilir miyim diye sordu, sonunda 8 tanesi arkadasi
kabul ettiler, onlara da para verebilir misiniz diye sordu, 3 tanesi onu
da kabul etti ve bu ucunden en cok istedigi laba giderek tezini orada
yazdi (dunyanin en prestijli univden birinde ustelik).
umarim yardimci olmusumdur,
Dr. Basar Cenik